Ga naar de hoofdcontent

Vooroorlogs Nederlands-Indië

We gingen op de plantage bij elkaar op bezoek. Er was ook een clubgebouw, daar kon je tennissen of zwemmen. Eens per week was er een bioscoopvoorstelling, daarna dronken we bier of whisky soda. Voor muziek hadden we een grammofoon. De vrouwen hadden niet zoveel te doen met al die bedienden. Ze schilderden of borduurden. ‘s Morgens werd er een spelletje mahjong of bridge gedaan.
Een Nederlander

Groepen inwoners voor de Tweede Wereldoorlog

60.000 witte Nederlanders (degene waarvan de familie al generaties lang in Nederlands-Indië woont, kunnen worden aangeduid als Nederlands-Indisch)
200.000 Indische Nederlanders (mensen met een Indische en Nederlandse afkomst, ook bekend onder de term Indo-Europeanen)
60.000.000 Indonesiërs (de oorspronkelijke bewoners, in koloniale tijd ook wel inlanders of inheemsen genoemd)
1.200.000 Chinezen (destijds ook wel vreemde Oosterlingen genoemd)

Groepen inwoners Nederlands-Indië
Kolonie met standsverschillen

Kolonie met standsverschillen

Vooroorlogs Nederlands-Indië is een koloniale samenleving met grote standsverschillen tussen verschillende bevolkingsgroepen. De hoogste posities in de bedrijven, het leger en het bestuur worden ingenomen door witte Nederlanders. Zij heersen over een grote groep Indonesiërs, die heel divers is qua samenstelling maar grotendeels op het platteland woont en islamitisch is. De sultans zijn de hoogste machthebbers onder de Indonesische bevolking.

Indische Nederlanders

Tussen de witte Nederlanders en de Indonesiërs staan de Indische Nederlanders, ook vaak Indo-Europeanen genoemd. Zij zijn voortgekomen uit huwelijken van Nederlandse mannen met Indonesische vrouwen. Officieel horen ze ook tot de Nederlanders, maar ze zijn vaak lager opgeleid en worden door veel witte Nederlanders niet als gelijken gezien.

Huidskleur speelt een belangrijke rol: hoe lichter de huidskleur, hoe meer aanzien. De meeste Indische Nederlanders zien zichzelf als Nederlanders; sommigen voelen zich meer verbonden met hun Indonesische achtergrond.

In het vervolg van deze website wordt de term witte Nederlanders voor het gemak afgekort tot Nederlanders.

Chinezen

Naast deze bevolkingsgroepen zijn er in Nederlands-Indië ook veel Chinezen, die van oudsher actief zijn in de handel.

Nationalisme

Veel Indonesiërs zijn ontevreden over de koloniale situatie. Een groep Indonesische nationalisten streeft naar onafhankelijkheid. Maar er zijn ook Indonesiërs die loyaal zijn aan de Nederlanders. Bijvoorbeeld de Molukkers, die christelijk zijn geworden en vaak dienen als soldaat in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, het KNIL.

 

Meer artikelen uit dit dossier

Er is veel meer te vertellen over dit onderwerp. Lees snel verder op onderstaande pagina's.