Johannes Barend Greeven

eerder stukje uit mijn grootvaders dagboek, betrekking hebbend ook op de moord op Monne de Miranda: "De beul van Amersfoort noemen ze mij," vertelde de blokoudste mij in een gesprek dat ik vanmiddag met hem had, zittende bij de warme kachel in de wasruimte. Hij was als Communist gearresteerd, en heeft de kampen Schoorl, Amersfoort en Vught meegemaakt. Als constructeur was hij in Militaire dienst werkzaam geweest. Heeft als krijgsgevangene gezeten en nu als politieke gevangene. "Ik was tweede lageroudste in Amersfoort, ons werd opgedragen, als er iemand gestraft moest worden, die straf toe te dienen. Weigerde je het te doen dan kreeg je er zelf van langs. Vooral politieke tegenstanders en Joden werden flink onder handen genomen. De Miranda is in drie dagen kapot gemaakt. In de winter vroegen halfstervenden aan hun kameraden ze a.j. b. dood te maken. Het leed aan ontbering en mishandeling was ondragelijk. Van honger aten gevangenen wormen, kadavers, en vuil van de kompost hoop (afval hoop). Aangezien ik geen aantekening van ons onderhoud maakte, schrijf ik niet verder, daar ik het niet precies zou kunnen weergeven. De zegsman was zich wel bewust voor de rechtbank te komen.

dialoog tussen mijn grootvader (Maarten Hulst) en Joop, uit zijn kampverslagen. “En als jullie godverdomme nu niet zorgt dat alles in orde is zoals het behoort, dan zal ik optreden zoals dat vroeger in Amersfoort ging.” Dit is de manier van optreden van onze nieuwe blokoudste van blok 20. Geen enkele mededeling of aanmerking kan hij geven zonder een dikke vloek er bij te voegen. Dit is nu eens geen Duitser maar de enigste Hollandse blokoudste.* Dit moest een voorrecht betekenen. Is er reden om zoo uit te vallen, kan men vragen. Ja en nee. Het is niet eenvoudig een blok van 200-250 man behoorlijk schoon te houden en alles goed geordend. *(In de kantlijn staat nog de opmerking: "Hij is een oranjeklant ‘Geus")Het betreft hier J.B. Greeven, berucht als blokoudste en het lynchen van M. de Miranda. 32 ...goed opgemaakt, geen vuile kleren, geen eten enz. tussen je dekens of onder de matrassen, de bekers + etensblikjes goed schoon en netjes weggezet. Zeker aan deze dingen moet de hand gehouden worden. 90% van de mannen zouden binnen 'n minimum van tijd een zwijnenstal van de barak maken, met 't gevolg dat je onder het ongedierte zou komen en veel meer kans op ziektes. "Vuile zwijntjes zijn de meeste mannen in zo'n kamp" volgens mijn mening, ook op hun eigen lichaam. In veel opzichten zie je dat de meeste mannen zich zelf niet behoorlijk kunnen helpen. Altijd maar door de moeder of de vrouw geholpen of zelfs wel verwend geworden. Voor zulke afhankelijke naturen kan het heilzaam zijn 'n bepaalde tijd in 'n kamp te leven. De manier waarop deze blokoudste het tracht te bereiken is mij heel erg onsympathiek. Gelijk heeft hij, dat de Duitse blokoudsten nog beter op treden, dan hij doet. Er zijn in zo'n barak maar weinig mensen die bereid zijn vrijwillig mee te werken om de boel schoon en rein te houden. Liever sigaretjes roken, daar hebben de meesten álles voor over. 33 Zeg Joop, mag ik vanavond eens even met je overleggen hoe wij het beste de zaak hier kunnen regelen? Ik wil met plezier mee helpen het werk behoorlijk te regelen. Het is avond en bedtijd. Half tien moeten allen in bed liggen en rustig zijn. Nu zit ik met de blokoudste te praten, over het schoonhouden van de barak. Ik stel hem voor, verschillende mensen aan te stellen die ieder voor een bepaald stuk werk verantwoordelijk zijn, zodat hij alleen maar de algemene verantwoordelijkheid heeft. Is er een of andere moeilijkheid op te lossen, dan kun je met een paar mensen rustig overleggen. Je moet vooral bedenken, zeg ik hem, dat vele van ons misschien nooit zo in zoo'n toestand verkeerd hebben, en dus allerlei dingen moeten leren. Je moet wat geduld hebben en trachten te begrijpen. 34 “Maar man, wat denk jij wel, dat we hier in een opvoedingsinrichting zijn! Het is hier een strafkamp, hier wordt met omstandigheden van de gevangene geen rekening gehouden. Je hebt te doen wat bevolen wordt en verder niets. Als ze hun klauwen niet uit steken dan zal ik ze het binnen 3 dagen leren.” Nu vertelt hij mij, hoe hij in Amersfoort blokoudste was van een groep Russen. Vuilpoetsen waar je geen beeld van vormen kan. Ik heb ze geslagen en getrapt, en toen ze eenmaal wisten wie ik was en hoe ik alles hebben wou, heb ik nooit prettiger groep gehad dan deze russen. Vadertje dit, vadertje dat was het in 't vervolg. Waarom zou ik dat met deze groep ook niet bereiken. Wie niet willen moéten op hun donder hebben, en dan zal het wel anders worden”

O.l.v. Teun van Es werkten Joop Greeven en Jan Goedknecht mee aan de dood van Salomon de Miranda in kamp Amersfoort. Ze bekogelden hem met stenen en zand. Bloedend en bewusteloos werd hij in zijn uitwerpselen nog bij de appeèlplaats in een kruiwagen gebracht. De 3 mannen namen hem mee naar de wasinrichting en spoten ijskoud water op hem. Daarna heet water op zijn hartstreek net zo lang tot hij dood was. Dit is inmiddels uitgebreid onderzocht Het doet pijn dat deze joop greeven in jullie archief bijna als een soort verzetsheld wordt afgeschilderd.

Er is een dossier over J.B. Greeven in het het Code-archief Buitenlandse Zaken 1945-1954, toegang: 2.05.117, inv.nr. 27018. Daarin staat o.a. dat Het Buitengewoon Gerechtshof hem heeft vrijgesproken van de beschuldigingen van moord. Een onderzoekscommissie ingesteld op verzoek van Hoogovens (waar hij naar de oorlog werkte als opzichter) om te kijken naar zaken (zoals zware mishandeling) die het BG buiten beschouwing had gelaten - , kan niet tot een oordeel komen ("achten het bewijs van zodanige feiten niet voldoende bewezen"). Het dossier bevat veel getuigenverklaringen pro en contra Greeven.

Gevangenenkaart Joop Greeven